Szybsze zmiany ENSO napędzają topnienie lodu w Arktyce
2 lutego 2026, 14:22Chińscy naukowcy postanowili rozwiązać zagadkę dużej zmienności jesiennej pokrywy lodowej na Morzach Łaptiewów oraz Wschodniosyberyjskim. Od pewnego czasu obserwuje się bowiem, że jesienią lód na tamtych obszarach może niespodziewanie zanikać. Badacze z Uniwersytetów w Hongkongu i Hefei wiedzieli, że zjawisko El Niño ma wpływ na to, co zimą dzieje się w Arktyce, zaczęli jednak podejrzewać, że może mieć też jakiś wpływ na topnienie lodu kolejnej jesieni. Postanowili więc sprawdzić tę hipotezę.
W Indiach odkryto nowy język
6 października 2010, 08:42Choć wydawałoby się, że w dzisiejszych czasach (w dodatku w stosunkowo dobrze poznanym rejonie świata) jest to mało możliwe, podczas ekspedycji do odległych zakątków stanu Arunachal Pradesh w Indiach odkryto nieznany dotąd lingwistom język. Koro, bo nim mowa, różni się od innych języków ze swojej rodziny. Niestety, grozi mu wyginięcie. Nie powstała jego pisana wersja, a mówi w nim jedynie od 800 do 1200 osób.
Gwiazdy tworzą się w dżetach z centrym galaktyk
28 marca 2017, 09:38Po raz pierwszy udało się zaobserwować formowanie się gwiazd w strumieniu materii wyrzucanej przez supermasywną czarną dziurę. Astronomowie od pewnego czasu sądzili, że warunki panujące w takich strumieniach mogą sprzyjać powstawaniu gwiazd, jednak zjawisko takie jest trudne w obserwacji. Jednoznacznie wykazaliśmy, że wewnątrz strumieni powstają gwiazdy – mówi Roberto Maiolino z Uniwersytetu w Cambridge.
Rzadki zabytek z rodzinnej farmy. Wykrywacz metali zauważył „złotego staruszka”
24 marca 2026, 09:30Kjetil Særheim dokonał sensacyjnego odkrycia na rodzinnej farmie w Klepp w norweskim okręgu Rogaland. Za pomocą wykrywacza metali znalazł tajemniczy złoty przedmiot zwany gullgubbe (złoty staruszek). To pierwszy gullgubbe odkryty w Rogaland od 127 lat. Tego typu przedmioty znajdowane są wyłącznie w Skandynawii, głównie w Danii, gdzie odkryto ich ponad 2500. W Norwegii trafiono dotychczas na około 50 takich artefaktów, tym większe znaczenie ma odkrycie dokonane przez Kjetila.
Znów dyskusja nad szkodliwością komórek
27 października 2010, 15:51Na niedawnym seminarium na University of California w San Francisco znów rozgorzała dyskusja nad szkodliwością telefonii komórkowej. Dr Devra Davis, od dawna domagająca się ograniczeń dla używania komórek, wydała niedawno książkę na ten temat.
Uderzenie komety zapisane w płaskorzeźbach
25 kwietnia 2017, 11:07Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu uważają, że płaskorzeźby z megalitycznego słupa ze stanowiska archeologicznego Göbekli Tepe w południowo-wschodniej Turcji stanowią dowód, że młodszy dryas, trwające ponad 1000 lat minizlodowacenie, zapoczątkowało uderzenie komety. Co ważne, na taki właśnie przebieg zdarzeń wskazywały wcześniejsze badania rdzeni lodowych z Grenlandii.
Zmierzyli (prawie) nic. Fizycy pobili rekord czułości pomiaru energii
13 maja 2026, 08:34Zeptodżul to tyle energii, ile potrzeba, by przesunąć czerwoną krwinkę o nanometr (miliardową część metra) w górę. Brzmi abstrakcyjnie? Fińskim fizykom udało się nie tylko zmierzyć taką energię, ale nawet pobić tę granicę – wykryli sygnał zaledwie 0,83 zeptodżula.
Proteom w ruchu
12 listopada 2010, 15:54Po 4 latach intensywnych obliczeń, do których wykorzystano superkomputer MareNostrum z Barcelona Supercomputing Center, zespół Modesta Orozco z Instytutu na rzecz Badań Biomedycznych (IRB Barcelona) zaprezentował największą na świecie bazę ruchów białek MoDEL. Uwzględniono w niej ponad 1700 protein. Część z nich można zobaczyć za pośrednictwem Internetu.
Nauka czytania głęboko transformuje dorosły mózg w zaledwie pół roku
26 maja 2017, 05:26Nauka czytania po trzydziestce transformuje sieci i głębokie struktury mózgu w zaledwie pół roku.
Dynamiczne czarne dziury można opisać na podstawie klasycznej termodynamiki?
6 lipca 2026, 16:10Czarne dziury od pół wieku uważane są za obiekty, które łączą fizykę ekstremalną z tą najbardziej przyziemną. Już w latach 70. Stephen Hawking i inni fizycy zauważyli, że mechanika czarnych dziur rządzi się prawami przypominającymi zwykłą termodynamikę. Problem w tym, że owe prawa sformułowano dla czarnych dziur w stanie równowagi, czyli takich, które się nie zmieniają. Tymczasem prawdziwe czarne dziury nieustannie ewoluują – rosną, zderzają się, parują. Abhay Ashetkar, Daniel E. Paraizo oraz Jonathan Shu z Pennsylvania State University zaproponowali na łamach Physical Review Letters sposób na przezwyciężenie tego ograniczenia.
